Không có hóa đơn đầu vào, có xuất được hóa đơn đầu ra không?
Có. Khi giao dịch bán hàng là thật, người bán vẫn phải lập hóa đơn điện tử đúng thời điểm; thiếu đầu vào là một rủi ro khác, không phải lý do để từ chối xuất đầu ra.

Câu trả lời ngắn gọn
Khoản 1 Điều 4 Nghị định 254/2026/NĐ-CP đặt nghĩa vụ lập hóa đơn ở thời điểm người bán bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ. Điều khoản này không đặt điều kiện rằng phải có hóa đơn đầu vào trước rồi mới được lập hóa đơn đầu ra.
Vì vậy, nếu cửa hàng bán một món hàng có thật thì vẫn phải xuất hóa đơn đúng loại và đúng thời điểm. Không được dùng lý do “nhà cung cấp không đưa hóa đơn” để bỏ doanh thu hoặc từ chối lập hóa đơn cho người mua.
Nhưng thiếu đầu vào vẫn có hai rủi ro riêng
Về thuế, không có một mức phạt tự động chỉ vì trên hồ sơ đang thiếu hóa đơn mua vào. Rủi ro xuất hiện khi cơ sở dùng khoản mua không đủ điều kiện để kê khai khấu trừ, ghi chi phí sai, sử dụng hóa đơn khống, khai thiếu doanh thu hoặc trốn thuế.
Về quản lý thị trường, cơ quan kiểm tra nhìn vào khả năng chứng minh nguồn gốc của chính lô hàng. Hóa đơn đầu ra do cửa hàng tự xuất chỉ chứng minh giao dịch bán ra, không thay thế hóa đơn/chứng từ ở chuỗi mua vào và nhập khẩu.
Ví dụ dễ hiểu
Shop bán một chiếc máy sấy tóc giá 600.000 đồng nhưng nhà cung cấp chưa gửi hóa đơn. Shop vẫn ghi nhận đơn bán và xuất hóa đơn đầu ra 600.000 đồng. Sau đó shop phải yêu cầu nhà cung cấp bổ sung hóa đơn, hợp đồng, giao nhận, thanh toán và hồ sơ nguồn gốc phù hợp.
Nếu shop không xuất hóa đơn đầu ra, đó là hành vi về hóa đơn. Nếu lô máy sấy không truy được nguồn gốc, đó là một hành vi khác về hàng hóa. Hai hành vi có thể bị xem xét độc lập.
Checklist nên làm ngay
Đừng xuất khống đầu vào hoặc sửa nội dung giao dịch để “hợp thức hóa”. Hãy giữ đúng dữ liệu thực tế và hoàn thiện hồ sơ theo từng lô hàng.
- Vẫn xuất hóa đơn đầu ra cho giao dịch bán thật.
- Yêu cầu nhà cung cấp xuất HĐĐT đúng tên hàng, số lượng và thời điểm.
- Lưu đơn đặt hàng, hợp đồng, phiếu giao nhận, thanh toán và nhập kho.
- Với hàng nhập khẩu, yêu cầu chuỗi chứng từ truy ngược đến đơn vị nhập khẩu.
- Dừng bán lô hàng nếu không thể chứng minh nguồn gốc hợp pháp.